Ta strona tlumaczy, co znacza liczby w panelu i jak je czytac decyzyjnie. Zakresy ponizej to przewodnik interpretacyjny, a nie sztywna regula.
Rezim ryzyka
Rezim mowi, czy warunki sprzyjaja trzymaniu trendow, czy nie. Ustala go glosowanie sygnalow cenowych: ile aktywow jest w trendzie wzrostowym, czy glowny indeks jest nad srednia 200-sesyjna, czy zmiennosc jest podwyzszona i jak zachowuje sie dolar.
- ryzyko-on: warunki sprzyjajace. System daje pelna ekspozycje, sto procent.
- neutralnie: obraz mieszany. System scina ekspozycje do polowy, a druga polowe trzyma w przystani.
- ryzyko-off: warunki niesprzyjajace. Ekspozycja minimalna, okolo pietnastu procent, reszta w gotowce lub bonach. Dopiero tu otwiera sie strona krotka.
Wartosc decyzyjna: rezim to Twoja pierwsza decyzja, ile w ogole ryzykowac. Waznieszy niz pojedynczy sygnal.
Sila momentum
To sila trendu podzielona przez zmiennosc aktywa. Dzieki temu jest porownywalna miedzy aktywami: spokojny wzrost dostaje wyzsza sile niz rownie duzy, ale bardzo nerwowy wzrost. To liczba typu Sharpe dla trendu.
Jak czytac zakresy:
- ponizej zera: trend spadkowy. Im nizej, tym silniejszy spadek.
- od zera do 0,5: slaby lub plaski trend wzrostowy.
- od 0,5 do 1,0: umiarkowany trend wzrostowy.
- od 1,0 do 2,0: silny trend wzrostowy.
- powyzej 2,0: bardzo silny trend. Uwaga: moze byc juz rozciagniety i blisko lokalnego szczytu, bo momentum jest wskaznikiem opoznionym.
Wartosc decyzyjna: sila sluzy przede wszystkim do porownania aktywow miedzy soba i do rankingu, a nie jako obietnica dalszego wzrostu.
Ranga
To miejsce aktywa w rankingu sily wewnatrz calego uniwersum. Ranga 1 to najsilniejsze momentum w danym dniu.
- ranga 1 do 3: liderzy. Dostaja lekko wieksza wage.
- ranga 4 do 10: srodek stawki, wciaz w trendzie.
- ranga 11 i dalej: slabsi, blisko wypadniecia z koszyka.
Wartosc decyzyjna: ranga pomaga zdecydowac, gdzie koncentrowac kapital. Roznica miedzy ranga 4 a 15 to roznica miedzy mocnym a slabnacym uczestnikiem trendu.
Waga
To sugerowany procent portfela dla danego aktywa, juz po zeskalowaniu rezimem. Wagi wszystkich pozycji dlugich sumuja sie do ekspozycji long, a reszta idzie w przystan ryzyko-off. Waga jest odwrotna do zmiennosci, wiec aktywo spokojniejsze dostaje wieksza czesc, a bardziej dzikie mniejsza, przy podobnej sile.
Wartosc decyzyjna: to gotowa podpowiedz wielkosci pozycji. Najwazniejszy pojedynczy element systemu.
Zmiennosc
To roczna zmiennosc, czyli jak mocno cena skacze. Liczona z dziennych zmian i podana w procentach rocznych.
- ponizej 20 procent: niska. Typowa dla zlota, obligacji.
- od 20 do 60 procent: normalna. Typowa dla akcji i ETF-ow.
- powyzej 60 procent: podwyzszona. Typowa dla krypto.
Jak to przelozyc na czas, z grubsza:
- dzienny typowy ruch to zmiennosc podzielona przez okolo 16. Na przyklad 60 procent rocznie to okolo 3,7 procent dziennie.
- miesieczny typowy ruch to zmiennosc podzielona przez okolo 3,5. Na przyklad 60 procent rocznie to okolo 17 procent miesiecznie.
- w skali roku cena miesci sie w przedziale plus minus tyle, ile wynosi zmiennosc, mniej wiecej przez dwie trzecie czasu.
Wartosc decyzyjna: zmiennosc nie mowi o kierunku. Sluzy do ustalania wielkosci pozycji i do oceny, jak duzych wahan sie spodziewac.
Rodzaj aktywa
Przy kazdym aktywie widnieje rodzaj zrodla ceny:
- indeks: czysty indeks rynku, cena w punktach. Najbardziej wiarygodne, np. S&P 500, NASDAQ, Nikkei, Euro Stoxx, WIG20, VIX, indeks dolara.
- kontrakt: kontrakt na surowiec, cena bliska spot, np. zloto, srebro, ropa, miedz.
- krypto: realna cena kryptowaluty.
- fundusz: ETF zastepczy, uzyty tam, gdzie czystego darmowego indeksu nie ma, np. swiat, rynki wschodzace, szeroki koszyk surowcow, obligacje, REIT. Fundusz moze sie nieco roznic od instrumentu bazowego przez koszty i blad naśladowania.
Wartosc decyzyjna: dla samego kierunku trendu roznica miedzy funduszem a instrumentem bazowym jest niewielka, bo koszty sa male wobec dlugosci okien. Ale gdy patrzysz na sama cene, pamietaj, ze fundusz nie jest tym samym co indeks.
Zakres 12-miesieczny i pozycja ceny
To realny, historyczny zakres: najnizsza i najwyzsza cena z ostatnich dwunastu miesiecy oraz gdzie w tym zakresie jest cena teraz, podane w procentach.
- pozycja blisko 100 procent: cena przy rocznym szczycie.
- pozycja blisko 0 procent: cena przy rocznym dnie.
- pozycja okolo 50 procent: srodek rocznego zakresu.
Wartosc decyzyjna: to mowi, gdzie w swoich wahaniach jest teraz cena. Wysoka pozycja plus faza wzrost pozny to klasyczny uklad blisko szczytu. Niska pozycja plus mozliwy dolek to uklad blisko dna. To opis polozenia, nie prognoza. Swiadomie pokazuje zakres przeszly, a nie pasmo w przod, bo pasmo w przod zawsze ma cene w srodku i nie powie, gdzie w cyklu jestes.
Pozycja wzgledem sredniej 200-sesyjnej
To filtr dlugiego trendu. Nad srednia oznacza dlugoterminowy trend wzrostowy, pod srednia trend spadkowy. Sluzy glownie do odcinania obsuniec.
Faza trendu oraz kandydaci na szczyt i dolek
Faza liczona jest z porownania momentum krotkiego, trzy miesiace, z dlugim, dwanascie miesiecy. Gdy krotkie jest silniejsze niz dlugie, trend przyspiesza. Gdy slabsze, trend slabnie. To tylko znaki tych samych okien, ktore juz liczymy, wiec nie ma tu nowych progow do strojenia.
Cztery fazy:
- wzrost swiezy: trend wzrostowy, ktory przyspiesza. Najzdrowsza faza.
- wzrost pozny: trend wciaz wzrostowy, ale slabnie. Tu trafia kandydat na szczyt.
- spadek lub spadek przyspiesza: trend spadkowy, unikac.
- mozliwy dolek: trend nadal spadkowy, ale krotkie momentum odwraca sie w gore. Tu trafia kandydat na dolek.
Dlaczego to wazne. Momentum jest wskaznikiem opoznionym, wiec bardzo wysoka sila w trendzie wzrostowym oznacza, ze kupujesz sile, ktora bywa juz rozciagnieta i blisko lokalnego szczytu. Faza wzrost pozny to ostrzezenie, ze paliwo trendu sie konczy.
Uczciwie o dolkach. Wiekszosc aktywow pod srednia 200-sesyjna dalej spada. Lista kandydatow na dolek jest wezsza: pokazuje tylko te, gdzie krotkie momentum juz zawrocilo w gore, mimo ze dlugie wciaz jest ujemne. To sygnal spekulacyjny i podwyzszonego ryzyka, nie polecenie zakupu. Traktuj go jako obserwacje, nie jako pozycje.
Zadna z tych list nie zmienia wag portfela. To warstwa informacyjna nad czystym rdzeniem momentum, celowo trzymana obok decyzji o wielkosci pozycji.
Strona krotka i przystan
Sygnal krotki pojawia sie tylko przy wyraznym ryzyko-off, gdy aktywo ma ujemne momentum i jest pod srednia 200-sesyjna. To dodatkowy poziom informacji, z ktorego nie musisz korzystac. Przystan to miejsce postoju kapitalu, gotowka lub bony, gdy rezim kaze ograniczyc ryzyko.